Naar de inhoud
VrouwvriendelijkMarokko

Door Soukayna

  • 4 min lezen

Hammam in Marokko: wat je vooraf wilt weten

Publieke hammam of privéspa: wat er stap voor stap gebeurt, wat je meeneemt, wanneer vrouwen terechtkunnen en hoe je je gedraagt bij je eerste keer.

  • hammam
  • wellness
  • cultuur
Interieur van een traditionele hammam met bogen, zellige-tegels en een koperen lamp

Bij ons in Marokko hoort de hammam bij het gewone leven. Veel Marokkanen gaan elke week naar het badhuis, zo gewoon als jij op zaterdag je boodschappen doet. Voor jou als reiziger is het een van de weinige plekken waar je tussen Marokkaanse vrouwen zit en even geen toerist bent. Toch stellen veel vrouwen hun eerste keer uit, omdat ze niet weten hoe het gaat. Daarom leg ik het hier uit.

Publiek of privé

Er zijn twee soorten hammams, en ze verschillen veel.

De publieke hammam

Elke buurt in Marokko heeft er een. Het gebouw is sober: een kleedruimte en twee of drie ruimtes die steeds warmer worden. Je betaalt een paar euro entree. Laat je je scrubben door een medewerkster, dan betaal je een klein bedrag extra. Je spullen neem je zelf mee.

Het is er druk en luidruchtig. Vrouwen en mannen hebben aparte uren of een aparte ingang. Vrouwen gaan meestal overdag, mannen in de vroege ochtend en 's avonds. Vraag in je riad welke hammam er in de buurt is en wanneer de vrouwenuren zijn.

De privéhammam of spa

Riads en spa's hebben hun eigen hammam, vaak mooi betegeld en verlicht met lantaarns. Zeep, handschoen, handdoek en slippers liggen voor je klaar, en na afloop krijg je thee. Je bent alleen in de ruimte, of met je vriendinnen. Dat betaal je ook: van enkele tientallen euro tot boven de honderd voor een sessie met massage. Is het je eerste keer, of wil je vooral ontspannen? Dan is dit de makkelijke keuze.

We kunnen een privéhammam voor je regelen, bijvoorbeeld op je eerste of laatste dag. Wil je liever de publieke hammam meemaken, ga dan met iemand die de gewoontes kent. Ik neem je graag mee naar een buurthammam en laat je zien wat je waar laat.

Wat er stap voor stap gebeurt

De volgorde is in elke hammam ongeveer hetzelfde.

  1. Omkleden. In de publieke hammam houd je je onderbroek aan en is topless normaal. In een spa krijg je een wegwerpslip. Je spullen gaan in een kluisje of blijven bij de bewaakster.
  2. Wennen aan de warmte. Je begint in de lauwe ruimte en gaat dan door naar de warmste. De lucht is er vochtig, niet droog zoals in een sauna. Ga zitten, giet warm water over je heen en wacht tien tot vijftien minuten tot je huid zacht wordt.
  3. Zwarte zeep. Je smeert je in met savon beldi, een donkere, zalfachtige zeep van olijven. Die laat je tien minuten intrekken.
  4. De scrub. Die gaat met de kessa, een ruwe handschoen. Doe je het zelf, schrob dan in lange halen. Laat je het doen, dan neemt een medewerkster het over en zie je pas hoeveel dode huid eraf komt. Het is stevig, maar het doet geen pijn. Daarna voelt je huid als nieuw.
  5. Afspoelen. Emmer na emmer warm water. In de publieke hammam haal je dat water zelf bij de kranen.
  6. Vaak volgt dan een masker van rhassoul, een klei uit het Atlasgebergte, voor je haar en je lichaam. Soms krijg je daarna nog een massage met arganolie.
  7. Afkoelen. Je gaat terug naar de koele ruimte, slaat een handdoek om en drinkt muntthee. Neem daar echt de tijd voor.

Reken op een uur voor een eenvoudige sessie. Met scrub en massage ben je anderhalf tot twee uur bezig.

Wat je meeneemt naar de hammam

Voor een publieke hammam:

  • Een grote handdoek, en een kleine om op te zitten.
  • Slippers, want de vloer is nat en warm.
  • Schone onderkleding voor daarna.
  • Zwarte zeep en een kessa. Die koop je voor weinig in elke kruidenwinkel in de medina.
  • Een plastic kom of emmertje. Vaak kun je er ook een lenen.
  • Shampoo, een kam en een fles water om te drinken.

Ga je naar een spa, dan hoef je niets mee te nemen, hooguit je eigen kam. Je sieraden laat je in de riad.

Etiquette in de hammam

  • Foto's maken mag in een hammam nooit, ook niet van jezelf.
  • Praat rustig. Het is geen bibliotheek, maar ook geen zwembad.
  • Kijk niet naar andermans lichaam. Niemand doet dat, en daardoor is het een ontspannen plek.
  • Geef de medewerkster die je scrubt een fooi. Enkele tientallen dirham is gebruikelijk. Over fooien lees je meer bij geld en betalen.
  • Ga niet vlak na een grote maaltijd, en drink na afloop veel water.

Wanneer wel en niet

Een hammam doet goed na een lange dag in de auto, of op je aankomstdag, als je de reis van je af wilt spoelen. Ben je ongesteld, kies dan liever een privéhammam en gebruik een tampon of cup. Heb je zonnebrand of koorts, of ben je zwanger? Overleg dan eerst met de spa, want de warme ruimte is dan minder geschikt. In de zomer kom je er de hete middag goed mee door. Na afloop voel je je koeler dan ervoor.

Vind je het spannend?

Dat is heel gewoon, zeker de eerste keer. Vooral het idee om half uitgekleed tussen vreemden te zitten. In een publieke hammam val je niet op. Er zitten moeders met kinderen, oma's en tienermeisjes, en niemand let op een ander.

Wil je het rustig opbouwen? Begin dan met een privéhammam, en ga daarna een keer naar de buurthammam met iemand die het kent. De tweede keer is het gewoon.

De hammam als onderdeel van je reis

Bij ons yoga- en wellnessretreat hoort de hammam er altijd bij. Maak je een stadstour of een reis op maat, dan plannen we hem er graag in, het liefst op een middag waarop het buiten toch te warm is. Wat je verder in Marrakesh kunt doen, lees je bij de bestemming Marrakesh.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een publieke en een privéhammam?

Een publieke hammam is het badhuis van de buurt. Je neemt je eigen spullen mee en betaalt een paar euro entree. In een privéhammam van een spa of riad wordt alles voor je geregeld. Dat is duurder, en je hebt meer privacy.

Wat neem je mee naar een publieke hammam?

Een handdoek, slippers, schone onderkleding, zwarte zeep, een scrubhandschoen (kessa), een emmertje of kom en shampoo. Ga je naar een spa, dan krijg je dat daar allemaal.

Ga je naakt in de hammam?

In een publieke hammam houden vrouwen hun onderbroek aan, en topless is normaal. In een spa krijg je meestal een wegwerpslip en een doek. Niemand kijkt naar je lichaam, iedereen is met zichzelf bezig.

Meer lezen

Zullen we je reis samen uitdenken?

Stuur een berichtje met wanneer je wilt gaan, met wie en wat je leuk lijkt. Je krijgt een voorstel terug en zit nergens aan vast.

Of gebruik de reisplanner

Je chat met Bas (Nederlands) of Soukayna (Frans, Engels, Marokkaans). Echte mensen, geen chatbot. Je krijgt bijna altijd binnen een paar minuten antwoord.